Νικόλαος Παναγιωτόπουλος, Υπουργός Εθνικής Άμυνας

Το Ελληνικό Πνεύμα και η Συμβολή του στην Απελευθέρωση του Γένους

Είναι ιδιαίτερη η χαρά μου, που συμμετέχω σε αυτή τη σημαντική εκδοτική προσπάθεια των Εκπαιδευτήριων Δούκα, με κεντρικό θέμα την Επέτειο των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία συμβάλλει τα μέγιστα στη δημιουργία γόνιμου εδάφους, για την αναζήτηση και προώθηση της γνώσης, στην προσπάθεια ανάδειξης των στοιχείων εκείνων, τα οποία ενέπνευσαν τον αγώνα για την ανεξαρτησία μας.

H Ελληνική Επανάσταση του 1821 συνιστά το σημαντικότερο γεγονός της νεότερης Ελληνικής ιστορίας και ένα ξεχωριστό ορόσημο στην πορεία του Ελληνισμού στο βάθος των αιώνων. Οι ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες της περιόδου κατά την οποία εκδηλώθηκε η Ελληνική Επανάσταση, καθιστούν το συγκεκριμένο εγχείρημα ακόμη πιο σπουδαίο και του προσδίδουν μία οικουμενική διάσταση.

Οι απαραίτητοι πόροι, τόσο σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, όσο και σε ανθρώπινο, για την επιτυχή έκβαση της Επανάστασης ήταν εξαιρετικά περιορισμένοι, δημιουργώντας έντονη αμφιβολία για την κατάληξη του Εθνικού Αγώνα. Οι απαιτούμενη στρατιωτική οργάνωση και δομές ήταν ανύπαρκτες για τον υπόδουλο Ελληνισμό, καθώς η σκλαβιά των 400 ετών είχε εκμηδενίσει κάθε μορφή εσωτερικής λειτουργίας του ελληνικού έθνους. Έχοντας υπόψη αυτή την κατάσταση, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι ο συσχετισμός ισχύος μεταξύ του οργανωμένου οθωμανικού στρατού και των ελληνικών ενόπλων αποσπασμάτων ήταν συντριπτικά υπέρ των κατακτητών.

Μέχρι την εκδήλωση της Επανάστασης και καθόλη τη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής, ο διεθνής παράγοντας δεν είχε δείξει παρά ψήγματα υποστήριξης απέναντι σε μία ενδεχόμενη προσπάθεια ανάκτησης της εθνικής ανεξαρτησίας από την πλευρά των Ελλήνων. Το διεθνές σύστημα, που είχε προκύψει μετά το συνέδριο της Βιέννης το 1815 και προωθούσε τη διατήρηση του συστήματος της ισορροπίας ισχύος, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους, ήταν ενάντια σε οποιοδήποτε γεγονός θα μπορούσε να μεταβάλει την καθεστηκυία τάξη στον ευρωπαϊκό χώρο και θα οδηγούσε σε νέες γεωπολιτικές εξελίξεις. Ταυτόχρονα, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, που αποτελούσε τον «Μεγάλο Ασθενή» για την ευρωπαϊκή διπλωματία, εξακολουθούσε να ασκεί την απάνθρωπη και τυραννική της εξουσία, απέναντι στους υπόδουλους λαούς της.

Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά αρνητικό περιβάλλον, δύο ήταν τα στοιχεία που συνετέλεσαν στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και της επιθυμίας για ανεξαρτησία και ελευθερία, το αδάμαστο ελληνικό πνεύμα και η πίστη για την απελευθέρωση του Γένους. Οι ηρωικές και ηγετικές μορφές των αγωνιστών όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης, ο Μπότσαρης, ο Νικηταράς, ο Μιαούλης, ο Κανάρης, η Μπουμπουλίνα, η Μαντώ Μαυρογένους, αλλά και χιλιάδες άλλοι ανώνυμοι Έλληνες, έχουν καταγραφεί στην εθνική μας συνείδηση ως αυτοί, που με αυταπάρνηση και αγάπη για την Πατρίδα, τόλμησαν και κατάφεραν το αδιανόητο, επαναστατώντας έναντι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μοναδικό τους κίνητρο αποτέλεσε η δίψα για ελευθερία και αυτή η δίψα γιγάντωσε την ψυχή τους, βοηθώντας τους να υπερβούν τα υφιστάμενα εμπόδια.

Το αδάμαστο ελληνικό πνεύμα, που αποτελεί βασικό στοιχείο της εθνικής μας υπόστασης, υπήρξε καταλυτικός παράγοντας για την ευόδωση του Επαναστατικού Αγώνα. Παρά τη μακρόχρονη Οθωμανική κυριαρχία και τις ακατάπαυστες προσπάθειες εξισλαμισμού των Ελλήνων, το ελληνικό πνεύμα αποτέλεσε το βασικό στοιχείο κοινωνικής και εθνικής συνοχής, που χαλύβδωσε την εθνική μας ταυτότητα, αναδεικνύοντας τη διαφορετικότητα και μοναδικότητα του Έθνους μας. Είναι το στοιχείο εκείνο, που έπεισε τις Μεγάλες Δυνάμεις για τον δίκαιο του αγώνα μας και για το γεγονός ότι οι Έλληνες ήταν σε θέση να διεκδικήσουν και να επιτύχουν την ελευθερία τους.

Υπήρξε λοιπόν μια αιτιώδης σχέση μεταξύ των Ελληνικών Αρχών και Αξιών της κλασικής αρχαιότητας και της Αναγέννησης και του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, η οποία, σε συνδυασμό με τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, την επιβίωση της ελληνικής γλώσσας και την Ορθοδοξία, ανέδειξε την ποιοτική υπεροχή του ελληνικού πνεύματος έναντι της ανερμάτιστης, ιδεολογικά και αξιακά, Οθωμανικής κουλτούρας. Το γεγονός αυτό, είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός διαρκώς αυξανόμενου φιλελληνικού ρεύματος, το οποίο ανάγκασε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να μεταστρέψουν τη στάση τους και να υποστηρίξουν συνειδητά τον Αγώνα των Ελλήνων.

H Ελληνική Επανάσταση εδραιώθηκε σε αυτή τη σχέση του δυτικού πολιτισμού με τις Αρχές και Αξίες του Ελληνισμού. Η σχέση αυτή συνέβαλε στην εξέλιξη του σύγχρονου ελληνικού κράτους και εδραίωσε την παρουσία του στον ευρωπαϊκό χώρο, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην ανοδική πορεία του Έθνους κατά τα τελευταία 200 έτη και αναδεικνύοντας τη χώρα σε συνδιαμορφωτή της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Σε ό,τι αφορά στην πίστη για την απελευθέρωση του Γένους, αυτή προέκυψε ως έκφραση της εθνικής, κοινωνικής και ιστορικής αναγκαιότητας. Η Ελληνική Επανάσταση επιβεβαίωσε για άλλη μία φορά το αγωνιστικό φρόνημα των Ελλήνων και ανέδειξε την ιδιοσυγκρασία τους, η οποία αποτυπώνεται στη μορφή του κλασικού ήρωα, του χριστιανού μάρτυρα και του μαχητή της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Ο ένδοξος αγώνας των ηρώων προγόνων μας συμπυκνώνει έννοιες και αξίες, οι οποίες πέραν της ξεχωριστής σημασίας τους για τη σύγχρονη ιστορία του Ελληνικού Έθνους, αποτελούν εθνικό κεφάλαιο και παρακαταθήκη, για όλους τους λαούς που διαχρονικά διεκδικούν το υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας.

Σήμερα, 200 χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση, η Ελλάδα διαδραματίζει ξανά κρίσιμο ρόλο, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε διεθνές επίπεδο, αποτελώντας πυλώνα σταθερότητας, ασφάλειας και ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Μέσα από το πέρασμα των χρόνων, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε έναν διεθνή παράγοντα σταθερότητας, που σέβεται τις υποχρεώσεις της και διεκδικεί τα δικαιώματά της, όπως αυτά προκύπτουν από το Διεθνές Δίκαιο και τις Διεθνείς Συμβάσεις, ισχυροποιεί την παρουσία της σε χώρους εθνικού ενδιαφέροντος και αντιμετωπίζει αποτελεσματικά και σθεναρά οποιαδήποτε ενέργεια, που στρέφεται ενάντια στην κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Οι θυσίες των προγόνων μας, μας πείθουν ότι το «Ελευθερία ή Θάνατος» δεν ήταν σύνθημα απόγνωσης, αλλά σύνθημα συνειδητής επιλογής και στάση ζωής, που μας διδάσκει ότι αυτός που είναι αποφασισμένος να θυσιαστεί για τα δίκαιά του, είναι ανίκητος. Ο Έλληνας αγωνίζεται για τις Αρχές και τις Αξίες του και το πράττει χωρίς να πτοείται από αρνητικούς συσχετισμούς αριθμητικής και υλικής ισχύος, οι οποίοι εξάλλου δεν τον εμπόδισαν ποτέ να νικήσει.

Ο Έλληνας έχει μια ιστορική ευλογία. Να αγωνίζεται συνήθως πρώτος από όλους, απέναντι σε απειλές, που ο υπόλοιπος κόσμος δεν έχει συνειδητοποιήσει ή διστάζει να αντιμετωπίσει. Κι έχει μία διπλή και βαριά ιστορική ευθύνη: Να αφυπνίζει τον κόσμο απέναντι στις αναδυόμενες απειλές και να νικά σε αυτούς τους αγώνες.

Δόξα και τιμή στους αθάνατους αγωνιστές του 1821.

Ζήτω η Ελλάδα!!!